NOWY HERB ŚLŌNSKA
(gōrnoślōnski ôreł)
Dotychczasowa identyfikacja wizualna Górnego Śląska opiera się na wzorcach z przeszłości, ciągle obecne są odwołania do węgla, hutnictwa i rolnictwa. Z drugiej, czysto użytkowej strony, „śląskie adlery” pełne szczegółów i obrysów są trudne w reprodukcji.
Szukając inspiracji przejrzałem dziesiątki herbów, zarówno tych sprzed wieków, jak i z najnowszych dziejów naszego heimatu. Każdy z nich inny, każdy z nich nie odpowiadający potrzebom XXI wieku.
Czego potrzebuje współczesna prezentacja wizualna?
Przede wszystkim prostoty, czytelności i skalowalności.
Wyobraźmy sobie herb rozpowszechniony z Wikipedii jako ikonka w apce i na ogromnym billboardzie. Nagroda dla tego, kto połączy je w myśl: to jest Śląsk.
Odrzucam czarny obrys, zbędne szczegóły i orły udające kormorany suszące skrzydła po wyjściu z wody. Z listy inspiracji pozostaje jeden – ôreł z obelisków prezentujących dawne prowincje wschodnie.
Prosty, modernistyczny projekt nie wymaga wielu zmian by stanąć w szeregu ze współczesnym wzornictwem. Ma on jednak jedną wadę, orzeł jest ucięty. W miejscu szponów i ogona wkomponowana jest kosa i dwa młoty. Kojarzy się ze starym Śląskiem, kojarzy się z węglem z hutą i rolnikiem.
Śląsk już taki nie jest. Współczesny Śląsk jest innowacyjny. Zarówno w przemyśle jak i usługach oraz kulturze. Taki właśnie Śląsk ma reprezentować nowy Adler.
Usuwam „sierp i młot”, dodaję potężne szpony i stabilny ogon – powstaje gōrnoślōnski ôreł na miarę XXI wieku.
Adler ponadczasowy, bo bez atrybutów czasu w którym powstał.
Herb czy godło?
Odwieczne pytanie.
Herb i godło są terminami często używanymi zamiennie, jednak istnieje między nimi subtelna różnica.
Herb jest znakiem rozpoznawczym określonej osoby, rodziny lub instytucji, przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Składa się z tarczy herbowej oraz często innych elementów, takich jak hełm, korona, labry (ozdobne płachty) i dewiza. Herby mają ściśle określone zasady kompozycji i są regulowane przez heraldykę.
Godło natomiast jest symbolem lub znakiem reprezentującym państwo, miasto, organizację lub inną zbiorowość. Może ono nawiązywać do herbu, ale nie musi być herbem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Godła często zawierają elementy nawiązujące do historii, kultury lub geografii danego podmiotu.
Podsumowując, herb jest dziedzicznym znakiem identyfikującym konkretną osobę lub rodzinę, podczas gdy godło jest symbolem reprezentującym szerszą grupę lub instytucję. Godło może być oparte na herbie, ale nie musi spełniać wszystkich reguł heraldycznych.
"Dlatego gdyby się im kiedykolwiek udało wyruszyć na pole, wtedy mają i mogą taką chorągiew jako swój dziedziczny, dumny, wojskowy znak dla swojej prawości lub szerzej, dla ogółu na naszą wieczną pamiątkę mieć i używać jako cnotliwi, rycerscy ludzie.
Dajemy im też tego orła naszego złotego na pieczęcie powszechne, żeby mogli go po naszej śmierci używać, gdyby kiedykolwiek wspólnie posłów słali i od wszystkich księstw i krajów tytułowanych mieli komuś o czymś pisać, lub odpowiednio pokój ziemi śląskiej pieczętować, albo jakby zaistniała szersza potrzeba, bądź też dla wysłuchania przez sąd osób, jak dalej się pisze."
Jan II zwany Dobrym – Przywilej Hanuszowy
